حقوق مالکیت فکری
مالکیت فکری (Intellectual Property) در معنای عام خود عبارت است از حقوق قانونی منتج از فعالیت ذهنی و فکری در زمینه های صنعتی، علمی، ادبی و هنری. حقـــوق مالکیت فکری به دو بخش مالکــــیت صنعتی و حق انحصاری اثر تقسیم می شود.
مالکیت صنعتی (Industrial Property) خــود در برگیرنده حقــوق قانونی مربوط به دارایی های فکــری نظیر موارد ذیل است:
- اختراع ثبت شــده (Patent)
- اختــــراعات کوچک (Utility Models)
- طرحهای صنعتی (Industrial Designs)
- نشانه های جغرافیایی(Geographical Indications)
- علائم تجاری-خدمات (Trade & Service Marks)
- رازهای تجاری (Trade Secrets)
- معاهده همکاری اختراع PCT
- حق انحصاری اثر (Copyright) نیز مربوط است به حقوق پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری.
کشورها به دو دلیل اصلی قوانینی را جهت حمایت از مالکیت فکری وضع می کنند. اول بیان قانونی حقوق معنوی و اقتصادی افراد خلاق در ارتباط با آنچه که خلق می کنند و حقوق عموم برای دسترسی به دستاورد این افراد. دوم توسعه و ترویج خلاقیت ها و گسترش و کاربردی کردن نتایج آنها و نیز تشویق تجارت منصفانه که در رشد اقتصادی و اجتماعی مؤثر خواهد بود.
حمایت قوى و مؤثر از حقوق مالکیت فکری سنگ بنایى است برای ایجاد سرمایه گذارى سالم در تحقیقات، علم و فنآوری که یک رشته مزایاى بلند مدت اقتصادى به دنبال دارد. برخى از پی آمدهای این حمایتها به قرار ذیل است:
- پدید آمدن انگیزه براى نوآورى و در نتیجه ایجاد محیطى که در آن به نوآورى پاداش داده مى شود.
- تشویق کشف روش هایى براى تولید و توزیع فرآورده هاى موجود با هزینه کمتر.
- دعوت به عرضه محصولات؛ دانش فنى و خدمات جدید، کم خطر و مؤثر.
- ایجاد انگیزه براى بازارهاى داخلى از طریق پذیرش و بهبود محصولات و فن آورى هاى موجود.
- تشویق انتقال دانش فنى.
- کارآفرینى چه درصنایع پایه و چه در صنایع پشتیبان در تمامى سطوح اقتصاد.
- ایجاد نیروى کار باکیفیت بالاتر و با فن آشناتر از طریق آموزش ضمن کار، در ارتباط با انتقال دانش فنى.
- افزایش سرمایه هاى جدید که مى توان آن ها را به منظور توسعه اقتصادى به کار انداخت.
- تحقق پیشرفت هایى که به ارتقاء سطح تکنولو ژى درسرتاسر جهان مدد خواهند رساند.