سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران

به گزارش روابط عمومی، پژوهشگران این سازمان موفق شدند با بهره‌گیری از فناوری پلاسما، روشی نوآورانه برای افزایش کمیت و کیفیت ترکیبات دارویی گیاه آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss.) ابداع کنند.

این طرح پژوهشی با عنوان «بررسی متابولیت‌های دارویی آویشن شیرازی تحت تنش اکسیداتیو پلاسما به همراه داکینگ مولکولی اثرات ضدمیکروبی»، توسط دکتر طاهره موحد حقیقی، عضو هیئت علمی پژوهشکده کشاورزی این سازمان، اجرا شده است. هدف اصلی این پژوهش، توسعه فناوری‌های نوین برای افزایش ارزش افزوده گیاهان دارویی و بهبود کیفیت آن‌ها عنوان شده است.

ارتقای کیفیت گیاه با آب فعال‌شده با پلاسما

در این مطالعه، تیم تحقیقاتی گیاهان آویشن شیرازی را در دو مرحله تحت آبیاری و محلول‌پاشی با «آب فعال‌شده با پلاسما» قرار دادند. نتایج حاصل از این فرایند نشان داد که استفاده از این فناوری، تأثیر مثبتی بر رشد گیاه و ویژگی‌های فیزیولوژیکی آن داشته و به‌طور مشخص، موجب افزایش تولید برخی از ترکیبات مؤثره و ارزشمند این گیاه دارویی شده است.

استفاده از شبیه‌سازی رایانه‌ای برای تایید اثرات ضدمیکروبی

بخش دیگری از این پژوهش به بررسی دقیق‌تر اثرات زیستی ترکیباتِ ارتقایافته اختصاص داشت. پژوهشگران با استفاده از روش «داکینگ مولکولی» (molecular docking) و شبیه‌سازی‌های پیشرفته رایانه‌ای، توانایی ترکیبات زیست‌فعال آویشن شیرازی را برای اتصال و برهم‌کنش با اهداف مولکولی ضدمیکروبی ارزیابی کردند. یافته‌های این بخش از طرح، تأییدکننده ظرفیت بالای این ترکیبات برای توسعه فرآورده‌های طبیعی جدید با کاربردهای دارویی و ضدمیکروبی است.

چشم‌انداز آینده

تلفیق فناوری پلاسما با روش‌های نوین محاسباتی در این طرح، گامی رو به جلو در جهت بهره‌برداری هوشمندانه از پتانسیل‌های گیاهان دارویی محسوب می‌شود. یافته‌های این پژوهش نه تنها راه را برای تولید فرآورده‌های طبیعی مؤثرتر هموار می‌کند، بلکه نویدبخش گسترش کاربرد فناوری پلاسما در حوزه‌های کشاورزی، داروسازی و سایر صنایع مرتبط است.

این دستاورد علمی می‌تواند به عنوان الگویی برای بهینه‌سازی تولید متابولیت‌های ثانویه در سایر گیاهان دارویی نیز مورد استفاده قرار گیرد.