دستیابی به دانش بومی کالیبراسیون رادیوسوند با تکیه بر هوش مصنوعی؛ پایان موفق طرح پژوهشی «دیجی‌سوند»
طرح پژوهشی با عنوان «رفتارسنجی سنسورهای دما و رطوبت، کالیبراسیون و بهبود داده‌های رادیوسوند دیجیتال بومی (دیجی‌سوند)» که توسط آقای دکتر مهران نیک‌آریا در پژوهشکده برق و فناوری اطلاعات سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران هدایت می‌شد، با موفقیت به مرحله خاتمه رسید.
به گزارش روابط عمومی، طرح پژوهشی با عنوان «رفتارسنجی سنسورهای دما و رطوبت، کالیبراسیون و بهبود داده‌های رادیوسوند دیجیتال بومی (دیجی‌سوند)» که توسط آقای دکتر مهران نیک‌آریا در پژوهشکده برق و فناوری اطلاعات سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران هدایت می‌شد، با موفقیت به مرحله خاتمه رسید. این طرح که حاصل همکاری صنعت و دانشگاه است، چالش‌های کلیدی در کالیبراسیون تجهیزات هواشناسی را با رویکردی نوآورانه و مبتنی بر هوش مصنوعی برطرف کرده است.
این پروژه در چارچوب همکاری‌های میان اعضای هیئت علمی پژوهشکده برق و فناوری اطلاعات با شرکت‌های مستقر در مرکز رشد و پارک علم و فناوری سازمان تعریف شده است. کارفرمای این طرح، شرکت «پایشگران جو بالا» است که در زمینه طراحی و تولید رادیوسوندهای بومی با نام تجاری «دیجی‌سوند» فعالیت می‌کند.
حل چالش کالیبراسیون بدون نیاز به تجهیزات گران‌قیمت
بنا بر این گزارش، چالش اصلی شرکت سازنده در فرایند تولید رادیوسوند، دشواری کالیبراسیون دقیق سنسورها به دلیل عدم دسترسی به چمبرهای چندپارامتره (شبیه‌سازهای جو بالا برای دما، رطوبت، فشار و تابش خورشید) بود. این محدودیت منجر به ایجاد خطاهای قابل‌توجه در مقایسه با نمونه‌های خارجی و افزایش عدم قطعیت داده‌های خروجی می‌شد.
تیم پژوهشی این پروژه با طراحی پروتکلی علمی، ۱۰ رادیوسوند بومی را به‌طور همزمان با نمونه‌های خارجی به جو ارسال کرده و با جمع‌آوری داده‌های دقیق، فرایند کالیبراسیون را با استفاده از روش‌های پیشرفته ریاضی، آماری و الگوریتم‌های یادگیری ماشین (مبتنی بر شبکه‌های عصبی عمیق) بازتعریف کردند.
از مهم‌ترین دستاوردهای این طرح، حذف نیاز به چمبرهای گران‌قیمت خارجی و شبیه‌سازهای پیچیده لایه‌های جوی است. تیم تحقیقاتی با استفاده از راهکارهای هوش مصنوعی، فرایندی مقرون‌به‌صرفه و دقیق برای کالیبراسیون سنسورها ایجاد کرده است. در پایان این پروژه، کدها و الگوریتم‌های توسعه‌یافته با قابلیت بارگذاری در رادیوسوند و یا ایستگاه‌های زمینی، به کارفرما تحویل داده شد که منجر به تأیید موفقیت صددرصدی پروژه توسط شرکت «پایشگران جو بالا» گردید.
تقویت پیوند صنعت و دانشگاه
اجرای این طرح در راستای تقویت ارتباط میان ظرفیت‌های علمی-پژوهشی و توانمندی شرکت‌های فناور، توسعه محصولات دانش‌بنیان و حمایت از تجاری‌سازی فناوری‌های بومی صورت گرفته است. خاتمه این طرح گامی مؤثر در مسیر تحقق اهداف مرکز رشد سازمان در زمینه حمایت از فعالیت‌های پژوهش‌محور و تقویت تعاملات اثربخش با زیست‌بوم فناوری کشور به شمار می‌رود.