خاتمه موفقیتآمیز طرح پژوهشی تولید مکمل پروتئینی از ضایعات کشاورزی در سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران
گروه صنایع غذایی و تبدیلی پژوهشکده فناوریهای شیمیایی سازمان، موفق به تولید مکمل پروتئینی با منشأ گیاهی از سبوس برنج و تفاله گوجهفرنگی با استفاده از روشهای آنزیمی و تخمیر میکروبی شد؛ طرحی که با موفقیت در مقیاس آزمایشگاهی و بنچ، میزان پروتئین این ضایعات را تا دو برابر افزایش داد.
به گزارش روابط عمومی، این طرح پژوهشی که با هدف تأمین خوراک دام و طیور و با مسئولیت اجرایی خانم دکتر هما ترابیزاده و تأمین اعتبار شرکت «دام اکسیر پارس» اجرا شده است، به کار خود پایان داد.
در این پژوهش، محققان با تمرکز بر تبدیل مواد جانبی صنایع غذایی شامل سبوس برنج، تفاله هسته و پوسته گوجهفرنگی به محصولی ارزشمند، از فناوریهای آنزیمی و تخمیر میکروبی بهره بردند. در فاز نخست، ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، ارزش تغذیهای (شامل ویتامینها، مواد معدنی، پروفایل اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه) و ویژگیهای سمشناختی مواد اولیه بهطور دقیق بررسی شد.
در ادامه، اثر فرآیندهای آنزیمی و تخمیر میکروبی با استفاده از مخمر Saccharomyces cerevisiae تحت شرایط بهینه ارزیابی شد. نتایج مقایسهای این دو روش نشان داد که فرمولاسیون و تولید محصولات نهایی با افزایش حدود دو برابری پروتئین نسبت به مقدار اولیه، امکانپذیر است. همچنین، تمامی ویژگیهای محصولات تولیدی با استانداردهای ملی و کدکس مطابقت داده شد.
اهمیت و نوآوری طرح
نوآوری اصلی این پروژه در بهکارگیری فناوریهای زیستی برای ارزشافزایی به ضایعات کشاورزی و تبدیل آنها به منابع جایگزین پروتئینی است. این دستاورد نهتنها گامی مؤثر در کاهش دورریز منابع غذایی و افزایش بهرهوری در زنجیره صنایع غذایی و خوراک دام محسوب میشود، بلکه ظرفیت بالای فرآیندهای آنزیمی و تخمیر میکروبی را در ارتقای کیفی محصولات کشاورزی نشان میدهد.
این موفقیت علمی که در راستای توسعه فناوریهای بومی و پیوند میان پژوهشهای کاربردی و نیازهای صنعت صورت گرفته است، پتانسیل بالایی برای تجاریسازی محصولات حاصل از فرآوری زیستی مواد جانبی کشاورزی دارد. در پایان این طرح، محصولات نهایی تولید و گزارش جامع دستاوردها به کارفرما ارائه شد.