پژوهشکده فناوری‌های شیمیایی

طرح پژوهشی «امکان‌سنجی فنی و اقتصادی تولید حدواسط‌های شیمیایی با ایجاد ارزش افزوده برای مواد خام پتروشیمی؛ استفاده موردی در صنایع آلی و دارویی» با اجرای اعضای هیئت علمی پژوهشکده فناوری‌های شیمیایی، خانم دکتر مریم منظری توکلی و خانم دکتر ساجده شجاع، به تصویب رسید.

این طرح با رویکردی راهبردی و آینده‌نگر، با هدف بررسی جامع ظرفیت‌های فنی و اقتصادی کشور در تبدیل مواد خام پتروشیمی به محصولات میانی با ارزش افزوده بالا طراحی شده است. تمرکز اصلی این پژوهش بر توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی، کاهش خام‌فروشی و ارتقای بهره‌وری از منابع ملی است؛ رویکردی که نقش مهمی در تقویت اقتصاد دانش‌بنیان و افزایش رقابت‌پذیری صنعتی کشور ایفا می‌کند.

در چارچوب این طرح، مواد خام منتخب از جمله آنیلین، نیتروبنزن و تولوئن به‌عنوان خوراک‌های پایه مورد ارزیابی قرار گرفته و مسیرهای مختلف تبدیل آن‌ها به حدواسط‌های شیمیایی پرکاربرد در صنایع آلی و دارویی بررسی خواهد شد. این مطالعات با تلفیق تحلیل‌های علمی و فناورانه و داده‌های واقعی بازار، شامل وضعیت تولید داخلی، واردات، صادرات و نیاز صنایع پایین‌دستی، انجام می‌شود.

از ویژگی‌های برجسته این طرح می‌توان به رویکرد تلفیقی فنی–اقتصادی و بازارمحور آن اشاره کرد؛ به‌گونه‌ای که ارزیابی‌های سنتزی و فنی در کنار تحلیل‌های اقتصادی قرار گرفته و امکان اولویت‌بندی مواد و مسیرهای تولید بر اساس شاخص‌های چندگانه فنی، اقتصادی و راهبردی فراهم می‌شود. خروجی این فرآیند، ارائه جداول مقایسه‌ای و نقشه راه تصمیم‌گیری برای تعریف و توسعه پروژه‌های پژوهشی، نیمه‌صنعتی و صنعتی در حوزه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی خواهد بود.

اجرای این طرح، علاوه بر تولید داده‌ها و تحلیل‌های کاربردی، زمینه‌ساز توسعه دانش فنی بومی، کاهش وابستگی به واردات مواد حدواسط، ایجاد فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری صنعتی و ارتقای جایگاه فناورانه کشور در حوزه صنایع شیمیایی و دارویی خواهد شد. این اقدام در راستای اسناد بالادستی کشور، اهداف توسعه پایدار و سیاست‌های کلان ارزش‌آفرینی از منابع ملی ارزیابی می‌شود و می‌تواند گامی مؤثر در تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی کشور باشد.