خاتمه موفقیت آمیز طرح پژوهشی تولید مکمل پروتئینی با منشأ گیاهی از سبوس برنج و تفاله گوجهفرنگی در پژوهشکده فناوری های شیمیایی
طرح پژوهشی تولید مکمل پروتئینی از سبوس برنج و تفاله گوجهفرنگی با استفاده از روشهای آنزیمی و تخمیر میکروبی جهت مصرف خوراک دام و طیور در مقیاس آزمایشگاهی و بنچ با مسئولیت اجرایی خانم دکتر هما ترابیزاده در گروه صنایع غذایی و تبدیلی پژوهشکده فناوریهای شیمیایی سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران خاتمه یافت.
این طرح در حوزه صنایع و فرآوردههای غذایی و با تأمین اعتبار شرکت دام اکسیر پارس، با هدف تولید مکمل پروتئینی با منشأ گیاهی از مواد جانبی صنایع غذایی شامل سبوس برنج، تفاله هسته و پوسته گوجهفرنگی و مخمر نانوایی اجرا شد.
در این پژوهش، ابتدا ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، ترکیبات و ارزش تغذیهای مواد اولیه، شامل ویتامینها، مواد معدنی، پروفایل اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه و همچنین ویژگیهای سمشناختی آنها مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، اثر فرآیندهای آنزیمی و تخمیر میکروبی با استفاده از مخمر Saccharomyces cerevisiae تحت شرایط بهینه، بر افزایش میزان پروتئین و بهبود ترکیبات مغذی ارزیابی و نتایج حاصل از دو روش با یکدیگر مقایسه شد.
بر اساس نتایج بهدستآمده، فرمولاسیون و تولید محصولات نهایی با افزایش میزان پروتئین تا حدود دو برابر مقدار اولیه موجود در مواد خام امکانپذیر شد. همچنین، ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، ترکیبات تغذیهای، پروفایل اسیدهای چرب و اسیدهای آمینه محصولات نهایی تعیین و انطباق آنها با استانداردهای ملی و استانداردهای کدکس مورد بررسی قرار گرفت. در پایان، محصولات نهایی تولید و گزارش نتایج پژوهش به کارفرما ارائه شد.
اهمیت و نوآوری این طرح را میتوان در بهرهگیری از فناوریهای آنزیمی و زیستی برای ارتقای ارزش تغذیهای مواد جانبی صنایع کشاورزی و غذایی دانست. استفاده از سبوس برنج و تفاله گوجهفرنگی بهعنوان مواد اولیه تولید مکمل پروتئینی، علاوه بر ایجاد ارزش افزوده برای محصولات جانبی و کاهش دورریز منابع غذایی، میتواند زمینه توسعه راهکارهای نوین در تولید منابع جایگزین پروتئینی را فراهم کند.
از سوی دیگر، افزایش حدود دو برابری میزان پروتئین در محصولات نهایی، ظرفیت فرآیندهای آنزیمی و تخمیر میکروبی را در بهبود ارزش تغذیهای مواد اولیه نشان میدهد. این دستاورد میتواند زمینهساز توسعه فناوری تولید مکملهای پروتئینی با منشأ گیاهی و حرکت به سوی تجاریسازی محصولات حاصل از فرآوری زیستی مواد جانبی کشاورزی و صنایع غذایی باشد.
اجرای این طرح در راستای توسعه فناوریهای بومی، استفاده بهینه از منابع و ارتقای بهرهوری در زنجیره صنایع غذایی و خوراک دام و طیور، گامی مؤثر در جهت پیوند پژوهشهای کاربردی با نیازهای صنعت به شمار میرود.